Fransa ve İspanya, küresel iklim değişikliği ile mücadelede önemli bir adım atarak, özel jetleri ve birinci sınıf uçuşları vergilendirmeyi hedefleyen uluslararası bir koalisyona öncülük ediyor. Bu girişim, sık ve yüksek emisyonlu hava yolculuğunun adil bir şekilde payına düşeni ödemesini sağlayarak, iklim eylemi ve sürdürülebilir kalkınma için önemli finansman kaynakları yaratmayı amaçlıyor.
Koalisyona katılan ülkeler arasında Kenya, Barbados, Somali, Benin, Sierra Leone ve Antigua ve Barbuda gibi gelişmekte olan ülkeler de bulunuyor. Elysee Sarayı’ndan yapılan açıklamada, bu koalisyonun temel hedefinin, “lüks seyahatleri de kapsayacak şekilde uçak biletlerine vergi uygulayan ülke sayısını artırmak ve özel jetlerin vergilendirilmesi konusunda en iyi uygulamaları teşvik etmek” olduğu belirtildi. Girişim, 30 Haziran’da İspanya’nın Sevilla kentinde düzenlenen Birleşmiş Milletler Kalkınma Zirvesi kapsamında kamuoyuna duyuruldu.
Bu Vergi Girişimiyle Ne Kadar Kaynak Sağlanabilir?
Koalisyonun ortak çabaları bir araya getirildiğinde, iklim esnekliği ve sürdürülebilir kalkınma projelerine yıllık 78 milyar euro üzerinde önemli bir fon akışı sağlanabilir. Ayrıca, ticari jet yakıtı üzerinden alınacak ek ve kapsamı daha geniş bir verginin hayata geçirilmesi durumunda, bu miktarın yılda yaklaşık 187 milyar euro seviyesine çıkabileceği öngörülüyor.
Yeni Finansman Modelleri ve Küresel Dayanışma
Birçok gelişmiş ülke, resmi kalkınma yardımlarını kısarken, çevreyi en çok kirleten sektörleri vergilendirerek yeni finansman kaynakları yaratmaya odaklanıyor. Kasım 2023’te Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP28) kapsamında başlatılan Küresel Dayanışma Vergileri Görev Gücü, gelişmekte olan ülkelerin karbonsuzlaşmasını destekleyecek ve iklim değişikliğinin olumsuz etkilerine uyum sağlamalarını kolaylaştıracak yeni vergi türlerini araştırmak üzere kuruldu.
Bu görev gücünün eş başkanı Laurence Tubiana, premium uçuş araçlarından alınacak vergilerin “hayati fonlar yaratma potansiyeline sahip olduğunu” vurguladı. Tubiana, “Mevcut karamsar ortamda, hiçbir şey yapamayacağımızı düşünenler var. Bugünkü duyuru, ilerleme kaydedebileceğimizin güçlü bir göstergesidir” dedi.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Sevilla’daki zirvede yaptığı konuşmada, denizcilik sektöründeki ilerlemelerin ardından havacılık sektöründe de bu tür adımların atılmasının “büyük bir ilerleme” olduğunu belirtti. Macron, “İspanya’nın koalisyonda yer alması son derece olumlu bir gelişme ve giderek daha fazla ülkenin katılımına ihtiyacımız var” ifadelerini kullandı. Ayrıca, “Küreselleşmeden faydalananların finansmana daha fazla katkı sağlaması gerekiyor” diyerek, tüm ülkeleri bu kritik uluslararası mücadeleye destek olmaya çağırdı.
Neden Özel Jetler ve Birinci Sınıf Uçuşlar Hedefte?
Havacılık sektörü, insan kaynaklı sera gazı emisyonlarının %2,5’inden fazlasından sorumludur ve emisyon oranları hızla yükselen sektörler arasında yer alır. Özel jetler ve premium sınıf yolculuklar, kişi başına düşen karbon ayak izi bakımından en yüksek seviyelerde bulunuyor. Bu nedenle, bu tür lüks ve yüksek emisyonlu seyahatlerin vergilendirilmesi, iklim hedeflerine ulaşmada kritik bir araç olarak görülüyor.
