KDK, Özel Okullardaki Ücret Artışlarını İnceledi
2024-2025 eğitim öğretim dönemi için özel bir okulda eğitim gören öğrencilerden alınan kayıt yenileme ücretleri, önceki yıla göre önemli ölçüde artış gösterdi. 2023 yılında 169 bin lira olarak belirlenen ücret, bu dönem için 350 bin liraya yükseltildi. Bu yüksek zam oranı, Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) mevzuatında öngörülen üst sınırları aşması sebebiyle veliler tarafından Kamu Denetçiliği Kurumu’na (KDK) şikayet konusu oldu.
KDK’nin İncelemesi ve Tespitleri
KDK, yaptığı incelemede okulun eğitim hizmetlerine yönelik ücret artışını MEB’in belirlediği üst sınırın üzerinde uyguladığını belirledi. Ayrıca, yemek, servis, takviye kursu, kırtasiye gibi eğitim dışı hizmetlerde ise %236 oranında artış yapıldığı tespit edildi. Bu kapsamda KDK, sadece eğitim hizmetleri değil, eğitim dışı hizmetlerde de yapılan aşırı zamların kurumun mevzuata aykırı olduğunu vurguladı.
Tavsiye Kararının İçeriği ve Öneriler
KDK, özel öğretim kurumlarının uyguladığı ücret artışlarına ilişkin şu tavsiyelerde bulundu:
- Özel öğretim kurumlarının eğitim dışı hizmetler için uyguladığı fiyat artışlarının denetim ve sınırlamalara tabi tutulması,
- İlkokul, ortaokul ve lise gibi kademe başlangıçları için belirlenen öğrenim ücretlerinin MEB tarafından düzenlenmesi,
- Milli Eğitim Bakanlığı’nın mevzuat düzenlemeleriyle ücret artışlarının kontrol altına alınması,
- Başvuruya konu okul hakkında inceleme başlatılması ve bu kapsamda ilgili kurumlara tavsiye kararının iletilmesi.
KDK’nin Gerekçelendirmesi ve Kamu Hizmeti Vurgusu
KDK kararında, eğitim ve öğretim hizmetinin temel bir kamu hizmeti olduğu, bu hizmetin özel hukuk tüzel kişileri tarafından sunulması durumunda bile devletin denetim ve gözetim yetkisinin devam ettiği özellikle belirtildi. Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği’ndeki ücret artışlarına dair düzenlemelere atıfta bulunan KDK, başvuru konusu okulun eğitim ücretlerinde Bakanlıkça belirlenen üst sınırın üzerinde zam yapmasına rağmen, eğitim dışı hizmetlerde yapılan zamların enflasyon oranının çok üzerinde olduğunu açıkladı.
Kararda şu ifadelere yer verildi: “Özel öğretim kurumlarının eğitim hizmetini salt ticari bir faaliyet alanı olarak görmesi, kamu hizmeti anlayışından uzaklaşmayı beraberinde getirir. Eğitim hizmetlerinin ticarileşmesi, kamu yararını ön planda tutan bir kamu hizmeti anlayışı ile çelişmektedir. Hukuken özel öğretim kurumları serbest piyasa koşulları içinde faaliyet gösterse de, devletin eğitim hakkını koruma yükümlülüğü nedeniyle bu kurumların eğitim hizmetini sadece kazanç amacıyla düzenlemesine izin verilmemelidir. Bu husus, Özel Öğretim Kurumları Kanunu’nun 12. maddesinde de açıkça belirtilmiştir.”
