Çin, uzay teknolojilerindeki önemli bir dönüm noktasını aşarak, dünya yörüngesinde ilk defa iki uydunun kenetlenmesini gerçekleştirip yakıt ikmali yapmayı başardı. Bu tarihi gelişme, jeostatik yörüngede bulunan Shijian-21 ve Shijian-25 uyduları arasında gerçekleşti. Resmi makamlar tarafından henüz detaylı bir açıklama yapılmasa da, ABD merkezli uzay izleme kuruluşu COMSPOC ve İsviçreli uzay gözlem şirketi s2a systems tarafından elde edilen optik veriler, uyduların birbirine kenetlendiğini ve yakıt transferi gerçekleştirdiğini doğruladı.
Görev Detayları ve Yörünge Hareketleri
- Shijian-25, Ocak 2025’te uzaya fırlatıldı.
- Shijian-21 ise 2021 yılından bu yana aktif olarak görev yapıyor.
- COMSPOC’un gözlemlerine göre, 13 Haziran itibarıyla iki uydu jeosenkron yörüngede art arda yakın geçişler gerçekleştirdi.
- Bu tarihte, uydular arasındaki mesafe yaklaşık 1 kilometreye kadar düştü ve yaklaşık 90 dakika boyunca bu konumda sabit kaldılar.
- Aynı zamanda, ABD’ye ait USA 270 ve USA 271 isimli iki gözetleme uydusu, Çinli uyduların iki yanına konumlandı.
- 30 Haziran’da s2a systems tarafından kaydedilen verilerde, iki uydu yeniden birbirine yaklaştı ve gözlemler sırasında her iki uydu da ekvatorun 35.786 kilometre üzerinde yer aldı.
- 2 Temmuz’da yapılan açıklamada, Shijian-21 ve Shijian-25’in artık birbirinden ayırt edilemediği bildirildi; bu da uyduların tamamen kenetlendiğini ve yakıt ikmali yaptığını işaret ediyor.
Stratejik Önemi ve Gelecek Perspektifi
Yakıt ikmali teknolojisi, uzayda görev yapan uyduların ömrünü uzatmanın yanı sıra, özellikle derin uzay keşifleri ve uzun süreli görevlerin sürdürülebilirliğinde kritik bir rol oynuyor. Shijian-21 uydusunun, 2022 yılında kullanılmayan Beidou-2 G2 uydusunu yörüngeden çıkarıp mezarlık yörüngesine taşırken yüksek miktarda yakıt harcadığı biliniyor. Bu bağlamda, Shijian-25‘in Shijian-21’e yakıt ikmali yaparak görev süresini uzatması muhtemel görülüyor.
Çin’in bu başarısı, insansız uzay görevlerinin sınırlarını genişletirken, diğer küresel uzay ajansları tarafından da yakından takip ediliyor. ABD’nin ise benzer bir yakıt ikmali teknolojisini 2026 yılında denemeyi planladığı kamuoyuna yansımış durumda.
